De werkelijkheid achter 'de prooi' (deel 2)

Morgen.

Vanmorgen heb ik op veler verzoek van binnen en buiten de sector besloten om wat meer zaken toe te lichten (gebaseerd op informatie die publiekelijk beschikbaar is) en in jip-en-janneke taal en daarmee een tipje van de sluier (als je de internationale sector niet kent) op te lichten met betrekking tot de werkelijkheid achter ‘de prooi’. Met de blik als historicus, bedrijfskundige en 25-jarige veteraan.

op basis van publieke beschikbare informatie inclusief die van mijzelf in de afgelopen 25 jaar in het Nederlands en in het Engels, op conferenties etc etc.

Mijn achtergrond daarbij is vergelijkbaar met Frank Heemskerk (zie hier) maar toch wat anders. Zie mijn rollen en taken binnen de financiële sector sinds 25 jaar en vooral vanaf 1994 tot allereerst 2001 (zie tonydebree op Linkedin).

En vooral wat van de mechanismes uit te leggen vanuit de gesloten wereld van het internationale bankwezen in de afgelopen 25 jaar. En de zin en de onzin van de nu vaak voorgestelde “oplossingen” en “maatregelen”.

Daar zijn eigenlijk 3 redenen voor:

1. De Bank zoals die door Jan Kalf was opgebouwd met al zijn beslissende strategische keuzes en overgedragen aan Rijkman Groenink bestaat niet meer sinds 6 februari 2010.

De werkelijkheid achter 'de prooi' (deel 2)

2. Als historicus en bedrijfskundige hecht ik aan een objectieve weergave van feiten. En heb ik als een van de weinigen de crisis VOOR dat hij uitbrak voor de media voorspeld. Ik ben dus een soort Middelkoop maar dan echt en vanuit de internationale bankensector zelf: een ooggetuige.

Het is niet voor niets dat historici door Bloomberg werden uitgeroepen tot winnaars van de recessie.. We kijken naar de feiten!

En helaas is daar nog steeds een chronisch gebrek aan. De “gewone Nederlander” blijft maar bestookt worden met niets-zeggende artikelen van pseudo financiële experts (soms ook wel eens de “financiële populisten” genoemd), niets-zeggend commentaar op radio en T.V.  en duur onderzoek aan universiteiten zoals nu weer over “Sterke focus op aandeelhouder wreekt zich” levert rapporten op over dingen die we allemaal al lang wisten of hadden kunnen weten.

Ook de inmiddels ex-minister Bos liet nogmaals duidelijk zien voor de Commissie de Wit  dat ook hij niet goed was voorgelicht en zijn historisch huiswerk niet had gedaan/laten doen. Zie hier.

3. De zorgpunten die ik bij mijn bespreking van ‘de prooi’ in 2008 uitsprak (zie hier) heb ik voor een gedeelte nog steeds. Het lijkt er op dat ‘de prooi’ nog steeds als een soort “handboek soldaat” door de pers, de financiële woordvoerders van bv de PvdA (zie de heer Tang, hier) en naar het laat aanzien ook topambtenaren wordt gebruikt. Verontrustend.

Anderen mogen vervolgens oordelen en beslissingen nemen naar eigen goed dunken. Inclusief de nieuwe regering, de nieuwe Tweede Kamer etc.

Ik doe dat op basis van publiekelijk beschikbare bronnen om voor de hand liggende redenen en op persoonlijke titel. Als een “positief tegengeluid” van buiten en binnen de sector zelf.

Mvg
Tony de Bree
www.dagboekvaneenbankier.nl

Morgen,

als afsluiting van de openbare verhoren was minister Bos de laatste die voor de Commissie de Wit optrad. Zie hier de samenvatting:

Met alle respect: de persoonlijke mening/analyse van minister Bos lijkt op het eerste gezicht meer op een citaat uit ‘de prooi’ dan dat die mening gebaseerd lijkt te zijn op gemakkelijk te controleren historische feiten.

Want wat is de werkelijkheid achter ‘de prooi’ en wat zijn de feiten:

1. De strategie van ABN AMRO sinds 1990 (de fusie) was gebaseerd op een soort hybride mengvorm van de vroegere geografische strategie van ABN (in alle landen aanwezig zijn waar of de Nederlanders of de grote Nederlandse multinationals zitten) en de ingezette strategie van de AMRO (focus op opbouwen positie in Europa en investment banking).

2. De bank zoals die aan Groenink werd overgedragen (met drie grote retailbanken op drie verschillende continenten, met een notering aan de Amerikaanse beurs, met een groot aantal managementlagen en met zoals in veel gevallen in het internationale bankbedrijf een “sub-optimale” IT-architectuur) was toen al volgens internationale en nationale corporate finance experts “rijp voor splitsing”.

3. De manier waarop de RvB en RvC werden samengesteld binnen de gefuseerde bank was gebaseerd op een jarenlange traditie. Waarbij bv de vorige voorzitters van de RvB ook automatisch lid werden van de RvC.

Allemaal historische, openbare en publiekelijk te controleren feiten.

Dit allemaal staat compleet los van de rol die verschillende spelers waaronder Groenink na de machtswisseling na het tijdperk van voorzitter Kalff bij ABN AMRO al dan niet zouden hebben gespeeld.

Dus laten we in ieder geval een juist beeld neerzetten en een historisch correct beeld. De bedoeling is toch om er vervolgens lessen uit te kunnen trekken voor de toekomst door de commissie de Wit?

Volgens mij zit niemand te wachten op onvolledige informatie op cruciale punten. Door zoals in dit geval te suggereren dat alle structurele en strategische problemen van De Bank met Groenink zouden zijn begonnen.

Mvg
Tony de Bree
www.positieftegengeluid.nl

Morgen.

Met veel interesse naar het interview met Rijkman Groenink gekeken. Hier is de samenvatting.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de punten die hij maakt mbt de handelwijze van toezichthouders in andere landen van Europa kloppen. Inclusief bij de pogingen tot overnames in België en Frankrijk. Met de kennis van toen.

1. In Europa is gebleken dat in een aantal landen buitenlandse overnames, laat staan een vijandig bod geen schijn van kans hadden. Zie de gebeurtenissen in Frankrijk, Italië en Duitsland. Een voorbeeld daarvan was in het openbaar de houding van de Italiaanse toezichthouders in Italië bij de overname van Antonveneta.

2. Iedereen (de echte financiële experts uit de corporate finance hoek en de professionele pers) wist in de sector dat het bod veel te hoog was. Is overal na te lezen.

3. Iedereen wist dat het Consortium de kosten van splitsen onderschatte (men had daar ook geen ervaring mee en het is wereldwijd nog nooit met zo’n netwerkbank gebeurd) en dat men de synergieen en andere voordelen overschatte. Alleen voor Santander was het een no-brainer.

Ben benieuwd wat de gevolgen hiervan zijn voor de politiek en voor de toezichthouder.

De belastingbetaler betaalt nu in Nederland en in België de rekening van die beslissing. Is misschien hard, maar is de harde werkelijkheid.

Dat neemt niet weg dat daarnaast wel degelijk aandacht moet worden besteed aan de rol die ex-topman Groenink zelf heeft gespeeld in de jaren dat hij de baas was.

Daar zegt hij wel heel weinig over. Hij was wel gewoon de baas natuurlijk, dus dan kan je niet alleen naar anderen wijzen.

Tony de Bree
www.dagboekvaneenbankier.nl

p.s.
Zie hier de samenvatting “Groenink: staat kon 30 miljard besparen.

Lekken van Tang kost belastingbetaler 187.800 Euro.

Tja, soms dan moet je toch wel even heel hard lachen als het niet zo triest was. Je denk iedere keer “het kan toch niet gekker worden”. En dan toch weer wel….

Weet u nog dat de woordvoerder financiele dienstverlening van de PVDA in de Tweede Kamer, mijnheer Tang, in een gedenkwaardige uitzending van “Advocaat van de duivel”, ex-CEO Groenink aanklaagde met “de prooi” in de hand (lees hier) en wijze lessen uitdeelde over ethiek en “graaien”?

En dat vervolgens dezelfde mijnheer Tang de miljoenennota lekte? Nu is bekend geworden dat het onderzoek naar dat lekken (terwijl mijnheer Tang al bekend heeft) 187.800 Euro gaat kosten zoals u hier kunt lezen.

Joh, ik wil ook…..en dan doe ik heb voor de helft! U ook? Beetje duur. En waarom moet de belastingbetaler (u en ik o.a. dus) daarvoor opdraaien?

Tony de Bree
www.dagboekvaneenbankier.nl

Goede morgen,

voordat ik weer aan het werk ga, even een korte reactie op het programma ´advocaat van de duivel´ van de AVRO gisteren waarin Advocaat Gerard Spong als ´advocaat van de duivel´ Rijkman Groenink moest verdedigen mbt tot 3 stellingen.

Gerard wil als Advocaat van de Duivel aantonen dat ´achter elk verhaal een ander verhaal steekt. Een verhaal dat wij misschien liever niet willen horen. Advocaat van de Duivel is een verbale krachtmeting die de kijkers tot nadenken wil stemmen.´.

De opponenten die het betoog van Spong onderuit willen halen, zijn Paul Tang, de financieel woordvoerder van de PvdA in de Tweede Kamer (weer zo´n ´expert´!) en Xander van Uffelen, redacteur economie van de Volkskrant. De laatste schreef het boek Het Grote Graaien (´so what´, wil je dan zeggen, ben je dan expert als je regens een boekje over hebt geschreven?).

Aan de jury is het eindoordeel: is Groenink schuldig of onschuldig aan de drie aanklachten? Die aanklachten waren:

Aanklacht 1 – Rijkman Groenink heeft zichzelf verrijkt.
Aanklacht 2 – Rijkman Groenink misleidde beleggers.
Aanklacht 3 – Rijkman Groenink schaadde onze economie.

Klik hier voor deze aflevering van Sprong over Groenink.

Nadat Gerard zijn werk had gedaan en de opponenten die het betoog van Spong onderuit wilden halen (Paul Tang, de financieel woordvoerder van de PvdA in de Tweede Kamer en Xander van Uffelen, redacteur economie van de Volkskrant. De laatste schreef het boek Het Grote Graaien) hun meningen hadden gegeven en hun gif hadden uitgespuugd was dit het oordeel van de jury:

Aan de jury is het eindoordeel: is Groenink schuldig of onschuldig aan de drie aanklachten?

Jury-oordeel
Aanklacht 1 – Rijkman Groenink heeft zichzelf verrijkt: schuldig.
Aanklacht 2 – Rijkman Groenink misleidde beleggers: onschuldig.
Aanklacht 3 – Rijkman Groenink schaadde onze economie: onschuldig.

Conclusies.

Het was interessant om te zien dat het feitelijk betoog van Sprong door zijn opponenten werd bestreden aan de ene kant door Paul Tang met bijterige, hitserige gevoelens en persoonlijke meningen en daarnaast met eenzelfde hitserigheid en populistische meningen in combinatie met reclame voor zijn eigen boekje (over graaien gesproken!) door Xander van Uffelen.

Het hoogtepunt voor mij (of het dieptepunt zoals je wilt) was toen Tang met een semi-religieus gebaar de hand op ´de prooi´ legde als bewijs van zijn gelijk. Dat was immers ´HET BEWIJS´ voor de schuld van Groenink. Burk……..

Wat ook interessant was was dat de burgerjury professioneel reageerde op gebeurtenissen (feiten aan de ene kant en populistische hitserigheid aan de andere kant) door Groenink op 2 van de 3 aanklachten vrij te spreken.

Even los van het resultaat geeft het prima het probleem van de huidige polderjournalistiek aan alsook de ´kwaliteit´van een aantal kamerleden. Er is een chronisch gebrek aan echte journalistiek met de andere kant van het verhaal. En professionele kamerleden op dit dossier van voldoende kwaliteit. Ik houd mijn hart vast voor het parlementaire onderzoek naar de crisis als dit het niveau wordt….

Tot slot over de twee opponenten: ´vuilnisman, kunnen deze twee zakken ook nog mee?´.

Werk ze.

Tony de Bree
www.dagboekvaneenbankier.nl

Boekbespreking 'de prooi' van Tony de Bree op www.dagboekvaneenbankier.nl

Heb op weg naar mijn presentatie in Athene deze week het boek “De Prooi” uitgelezen.  En ik moet zeggen, het was toch weer even schrikken, maar ook met veel punten van herkenning. Hier volgt mijn persoonlijke recensie van “De Prooi” van Jeroen Smit.

Hoewel het meeste wel bekend was en ik er door mijn opdrachten tussen 1995-2001 op een aantal momenten relatief dicht bovenop heb gezeten, was het toch wel weer even schrikken vooral vanwege de gedetailleerdheid en de diepte van het onderzoek door Jeroen Smit. Ook met veel positieve herinneringen trouwens. Maar even terug naar het onderwerp de recensie van “De Prooi “zelf.

Het boek leest als een “jongensboek” vanwege de gehanteerde stijl. Ik heb het zelf bijna achter elkaar uitgelezen. Het was bijna niet weg te leggen. “Pietje Bel”.  

Het boek neemt bewust Rijkman Groenink als hoofdpersoon en relateert de meeste gebeurtenissen en beslissingen direct of indirect aan zijn pad c.q. zijn beslissingen. Dat komt de leesbaarheid tem goede, maar kan ook tot gemakkelijke conclusies leiden. Maar daarover later.

Door de gebruikte bronnen (o.a. interviews en vertrouwelijke stukken etc) is het of je als lezer aan tafel zit bij de vergaderingen en meeluistert bij de telefoongesprekken. Heel indrukwekkend en soms ook wel beklemmend, zeker voor mensen die de sector niet kennen.

Je wordt als lezer in chronologische volgorde meegenomen vanuit het begin van de voorbereiding van de fusie tussen ABN en AMRO tot en met de overname door de Staat onlangs. Waarbij de periode van 1990-september 2004 door de schrijver Jeroen Smit wordt gekarakteriseerd als ABN AMRO als “jager”  en die van oktober 2004 tot nu met ABN AMRO als “prooi”.

Door de gekozen vorm van Groenink als lead character worden we als het ware naar een aantal gemakkelijke conclusies geleid: een van de oorzaken van de ondergang was het karakter van Rijkman Groenink en dan vooral zijn veronderstelde gebrek aan empathie. Daarnaast zou de voortdurende strijd tussen hem en medelid van de RvB, Wilko Jiskoot (inherent aan het door ABN AMRO en andere Europese en global banks nagestreefde universal banking model trouwens) een andere belangrijke factor zijn geweest.   

De tragische dood van beoogd opvolger voorzitter van Kalff, Meijs, is zeker ook een belangrijke factor geweest .

Daarnaast wordt ook uitgebreid aandacht besteed aan de rol van de Raad van Commissarissen en een aantal andere betrokkenen zoals de overheid, de Staat, de DNB en de Raad van Bestuur van ING en de Raad van Commissarissen van dat bedrijf.

In het geheel heeft zeker ook een rol gespeeld dat door allerlei conflicten veel mensen in de top van andere banken in Nederland en Belgie van ABN AMRO afkomstig waren.

Echter, het kiezen van de vorm van Groenink als centrale hoofdpersoon in “De Prooi” heeft ook wel wat nadelen. Zoals ook al blijkt uit bv de recensie van “De Prooi” op sommige boekensites.

1. Een aantal objectieve factoren die in de omgeving plaatsvonden worden niet of nauwelijks genoemd. Wat voorbeelden:

- de rol van externe adviseurs die keer op keer andere strategiewijzigingen aan de RvB voorstelden o.a. mbt eCommerce en Internet Banking 

- de verlammende invloed van het onder curatele stellen van De Bank door de V.S. (“De Cease and Desist” order) op de wendbaarheid van De Bank.

- de enorm toegenomen bureaucratie (en sterk stijgende kostenratio) door het aannemen van honderden mensen in Compliance, Legal, Risk etc.

- de verplichte interne focus door de eis vanuit de V.S. om alle klanten wereldwijd te reviewen

- het gebrek aan goede management informatie

- de rol van wat door Tom Cummings, mijn EEP MBA begeleider in 1997,  eens de “Concrete Sandwich” werd genoemd: het grote middenkader van De Bank dat informatie van en naar de top filterde (inclusief het zich beroepen op “false expertise”) of beslissingen van de RvB gewoon niet uitvoerde

- de rol van de VEB

2. Het zou dus een gemiste kans zijn als er alleen aandacht zou zijn voor de rol van de ex-voorzitter van RvB van ABN AMRO. Ook in de samenvattingen en boekbesprekingen.

Dan krijgen alle betrokkenen de kans om hem als enige “zondenbok” aan te wijzen en dat zou waarschijnlijk te gemakkelijk zijn. Deze benadering van zoals een van mijn collega’s het vanmiddag noemde in zijn persoonlijk recensie van “De Prooi” namelijk “alle ballen op Groenink” is ook terug te vinden in o.a. de recensie van “De Prooi” op enkele boekensites als deze.

Het boek geeft juist goed aan wat de rol is geweest van o.a. de Raad van Commissarissen, de ex-managers van ABN AMRO die naar o.a. Fortis zijn gegaan en bv de relatie tussen de CEO van RBS en die van Barclays.

Maar ook die van de DNB en andere betrokkenen.

3. Het boek “De Prooi” is zonder twijfel voor niet-insiders schokkend. Toen ik er mijn vrouw iets over vertelde was haar reactie behoorlijk negatief.

De lezer moet zich echter wel realiseren dat los van de hoofdpersonen in dit boek en ABN AMRO, er veel zaken in staan die in meer of mindere mate representatief zijn voor de gang van zaken in de internationale bankenwereld in veel zo niet alle grote banken/financiele instellingen in Nederland, Europa en de gehele wereld. Het is een keiharde wereld.

Het zou dus een misvatting zijn om net te doen alsof dit allemaal alleen hier is gebeurd en in dit geval.

4. Zoals Frank Heemskerk ook meldde bij de aanvaarding van het eerste exemplaar, er is bij de “bankiers” (maar niet alleen bij de “bankiers” wat mij betreft, maar bij alle betrokkenen inclusief de politiek, de media en de overheid) zelfreflectie nodig om er vervolgens echt lessen uit te kunnen trekken. 

Of dat gaat gebeuren is wat mij betreft nog wel een vraag. Ik ben er wel bang voor dat dat niet gaat gebeuren.

Daarnaast is er nog iets anders wat me bij deze recensie van “De Prooi” van het hart moet. Voor mij als persoon en ook voor velen van mijn (ex-) collega’s is het boek “De Prooi” ook wel een opluchting merk ik uit de vele reacties om mij heen. Al die jaren was er intern veel bekend en hebben we allemaal veel meegemaakt.

Na het verschijnen van dit boek “De Prooi” kunnen we a. met opgeheven hoofd er over vertellen b. kan ik nu ook nog meer achtergronden vertellen bij het updaten van mijn boek over o.a. ABN AMRO in 2001 “The Death Of The Dinosaurs”.

Want een ding is zeker, los van de gevechten tussen de verschillende leden van de Raad van Bestuur, in 1997 was al duidelijk geworden in o.a. mijn Executive MBA onderzoek met Tom Cummings als begeleider dat de investment bank strategie onhoudbaar was (ik werkte toen zelf in dat gedeelte van de Bank) en dat De Bank eigenlijk een Retail en MKB Bank was. 

Opnieuw was in 2001 op basis van bedrijfskundige analyse al duidelijk geworden in mijn boek dat het profiel van de Bank en de competenties niet geschikt waren voor de als consensus gekozen strategie van universal banking sinds de fusie.

De strategie was onuitvoerbaar gezien de structuur, de kwaliteit van de systemen, kortom het gehele organisatieprofiel van De Bank. En gezien de omvang en de capabilities van o.a. Amerikaanse Banken. De Bank stond daar niet alleen in trouwens. Ook andere Europese concerns als ING, UBS, Barclays, en in mindere mate Fortis hadden in principe dezelfde problemen.

Daarbij moet tot slot ook aangetekend dat ook de berekeningen van de hedgefunds, van de “adviseurs” van het Consortium en van Goodwin (“Sir Fred, what did we miss?” werd aan hem gevraagd tijdens een sessie) etc veel te positief waren en bv totaal geen rekening hielden met de waardevernieting door het splitsen van een netwerk, het laten vertrekken van de beste mensen van De Bank en het weinig tot geen aandacht besteden aan de klanten en de medewerkers.

De meeste betrokkenen lieten zich al met al zo te zien leiden door eigen belang. Behalve waarschijnlijk de mensen die kost wat kost probeerden en proberen om de klanten goed te blijven bedienen en het hoofd koel te houden: de medewerkers van De Bank in de kantoren.

Maar terug naar de recensie van ”De Prooi”:

Al met al is mijn conclusie als afsluiting van deze recensie van “De Prooi”: verplichte kost voor iedereen binnen en buiten de sector en een aanrader voor Sinterklaas en de Kerst. En een pluim voor Jeroen Smit. Eindelijk weer eens een perfect stuk onderzoeksjournalistiek in Nederland. Maar het boek kan niet gebruikt worden als hulpmiddel voor reorganisaties or herstructurering: daarvoor is het door het formaat van “alle ballen op Groenink” niet geschikt.

Dus bestel het boek nu hier.

Mvg

Tony de Bree
 www.tonydebree.com